Ежелгі мәдениет жануарларды қоректендіріп, топырақты байытып қана қоймай, сонымен бірге адамға өзінің емдік және қоректік мүмкіндіктерін қалай ашатыны туралы тарау...

Дәл қазір Сібірде, Оралдағыдай, жоңышқа егу аяқталып жатыр – бұл жағдайда көшеттер қар ерігеннен кейін, мамырдың басында немесе ортасында пайда болады. Жоңышқа туралы біз жиі естімейміз, алайда оның денсаулыққа тигізетін құндылығы өте зор. Жақынырақ танысайық.

Егістіктердің патшайымы

Жоңышқа – бұршақ тұқымдастардың шөпті көпжылдық өсімдігі. Оның қуатты тамыр жүйесі, биіктігі 1,5 метрге дейін жеміс беретін тармақталған сабақтары, ұзын пішінді ірі әрі күрделі жапырақтары бар. Масақ тәрізді шоғырға жинақталған гүлдері көбінесе қызылкүрең және күлгін түсті келеді.

Орталық Азия жоңышқаның отаны болып саналады, ауыл шаруашылығының дамуымен суық климаттық жағдайларға төзімді сорттар пайда бола бастады. Біздің елде жоңышқа Ресейдің еуропалық бөлігінде, Батыс Сібірде және Қиыр Шығыста өседі. Өсімдік күн шуақты, жақсы жарықтандырылған жерлерді және орташа ылғалды топырақты жақсы көреді.

Жоңышқа – маңызды жемшөптік дақыл. Протеиндер құрамы бойынша ол барлық дәнді шөптерден ғана емес, сонымен қатар беде мен эспарцет сияқты бұршақ дақылдарынан да асып түседі. Жемшөп мақсатында жоңышқа жасыл түрінде немесе жем (шөп, пішен, шөп ұны) дайындау үшін қолданылады. Оның құрамындағы ақуыз жақсы қорытылады және жануарлар ағзасында белсенді сіңіріледі.

Жоңышқа – сондай-ақ топырақты азотпен және органикалық заттектермен байытатын құнды сидерат. Ресей аумағында жоңышқаның 20-ға жуық түрі кездеседі, олардың ішінде көк жоңышқа (егісті) және сары жоңышқа дақылға енгізілген.

Бай химиялық құрамына байланысты бүгінде жоңышқа аспаздықта және медицинада – емдік мақсатта да, профилактика үшін де белсенді қолданылады.

Денсаулық көзі

Медициналық тұрғыдан алғанда, егістік жоңышқа үлкен қызығушылық тудырады: ол ішек аурулары кезінде, зат алмасуды жақсартудың, қан айналым жүйесінің күйін қалыпқа келтірудің, холестерин мен қант деңгейін төмендетудің, гемоглобин деңгейін арттырудың тиімді құралы ретінде танылады.

Жоңышқа немен бай:

– В тобының дәрумендері, А, Е, С, Р және К дәрумендері, сондай-ақ микроэлементтер – мыс, кальций, фосфор, фтор, темір, кремний, магний, марганец, олар жүйке жүйесінің жұмысын ынталандырады және барлық алмасу процестерді қалыпқа келтіреді.

– Кейбір патогендік микроағзалардың өсуін тежейтін органикалық қышқылдар.

– Алмасу процестеріне, жүйке, ас қорыту және жүрек-тамыр жүйелерінің жұмысына қатысатын эссенциалды аминқышқылдарының кешені.

– Ағзаның энергетикалық алмасуына қатысатын, маңызды көмірсулардың үлкен мөлшері.

– Флавоноидтар – қабынуға қарсы, аллергияға қарсы, вирусқа қарсы, онкопрофилактикалық қасиеттерге ие, сонымен қатар инсулин өндірісіне ықпал етеді.

– Сапониндер – холестерин деңгейін төмендетеді, тамыр қабырғаларының атеросклеротикалық өзгерістеріне жол бермейді, қан қысымын тиімді төмендетеді.

– Алкалоидтер – қандағы қантты төмендетуге септігін тигізеді.

– Хлорофилл – қабынуға қарсы, жараны жазатын және микробқа қарсы әсер етеді.

– Фитоэстрогендер – әйел ағзасындағы гормоналдық балансты қалпына келтіреді, бұл етеккір үзілісі кезеңінде ерекше маңызды.

– Эфир майлары – айқын иммуномодуляциялық қасиеттерге ие, алмасу процестерінің жылдамдығын қалыпқа келтіреді.

Ағзаға тигізетін пайдасы

Бүгінгі күні жоңышқа қабынуға қарсы, микробқа қарсы, антиоксидантты, қантты түсіретін, жалпы күшейтетін және иммуномодуляциялық қасиеттердің арқасында кең танымал және бағаланады. Жоңышқаның пайдалы қасиеттері мен біздің ағзамызға жан-жақты әсер ету спектрі таңғалдырады:

• Қан құрамындағы холестерин мен қант деңгейін төмендетеді, атеросклероз мен қант диабетінің дамуына жол бермейді.
• Жүрек-тамыр жүйесінің жұмысын қалыпқа келтіреді.
• Ағзадан токсиндерді шығаруға және бауыр жасушаларын қалпына келтіруге көмектеседі.
• Жеңіл іш жүргізетін және несеп айдайтын әсерін тигізеді.
• Ас қорыту мүшелерінің қабынған аурулары кезінде тиімді.
• Артрит пен подаграның дамуына себеп болатын зәр қышқылының тез шығарылуына ықпал етеді.
• Ми тіндерінің деңгейінде зат алмасуды жақсартатын және оны әртүрлі зақымдайтын факторлардан қорғайтын нейропротекторлық әсерге ие.
• Гормоналдық теңгерімді қалпына келтіруге ықпал етеді (ЕАС көріністерінің ауырлығын төмендетеді, егде жастағы гормоналды қайта құру кезіндегі патологиялық өзгерістер, қан ағу көлемін азайтады).
• Иммунитетті қолдайды, ауыр жүктемелерден кейін күшін қалпына келтіруге көмектеседі.
• Остеопороздың және тістердің сүйек тінінің өзгеру қаупін азайтады.

Жоңышқа шөбі кейбір Siberian Wellness өнімдерінің құрамына кіреді мысалы, № 9 Фитошай (көмірсуларды бақылау).

Иттікен тамыры, жоңышқа шөптері мен ақ бұршақ жармаларына негізделген қоспа ағзаны көмірсулардың алмасу өнімдері жұмсақ тазартуға көмектеседі және сібір шөптерінің энергиясымен қуаттандырады. Тәттіні жақсы көретіндер үшін және қант деңгейін бақылауда ұстайтындар үшін мінсіз шешім.

Сіз жоңышқаның соншалықты пайдалы екендігін білдіңіз бе? Сібірдің шөптері мен өсімдіктері туралы әлі талай қызықты білуге тура келеді! Оларды сізбен бірге зерттеуді жалғастырамыз.