3 наурызда Дүниежүзілік жабайы табиғат күнінде Siberian Wellness "Сенің айналаңдағы әлем" қоры мен "Табиғат пен адамдар" қоры 2026 жылы ынтымақтастықты жалғастыратынын хабарлайды. Компанияның қолдауымен Беларусьтегі орыс су тышқанын зерттеп, дәрежесін бағалау және Қазақстандағы ақбас тырнаны сақтау бойынша Халықаралық жобалар іске асырылатын болады. Қорлар Ресейде де сирек кездесетін түрлерді сақтау бойынша жүйелі жұмысты кеңейтеді: көктемде Хакасиядағы жаңа ұшыру алаңынан сұңқарларды алғаш рет табиғатқа жіберу, сондай-ақ Баренц теңізінде өркешті киттерді зерттеу және сақтау бойынша алғашқы экспедиция өткізу жоспарланып отыр.
Халықаралық ынтымақтастық: Беларусь және Қазақстан
2026 жылы Siberian Wellness қолдауымен "Табиғат және адамдар" қоры Беларусь еліндегі орыс су тышқанының жағдайын бағалау жобасын бастауды жоспарлап отыр. Бұл бірегей түр ел аумағынан мүлде жойылып кеткен деген пікір бар. Алайда Могилев, Минск және Гомель облыстарында жұпартышқан мекендеуге қолайлы көлдер кездеседі. Бұл жағдай аталған түрдің әлі де болуы мүмкін деген үміт береді. Сарапшылар су қоймаларының жай-күйін және олардың жануардың өмір сүруіне жарамдылығын бағалау үшін, сондай-ақ оның аумақта болуын растау үшін экспедицияларға барады. Талдау нәтижелері бойынша Ока қорығы мен Беларусь Ұлттық Ғылым академиясының сарапшылары одан әрі қадамдар жасап, популяцияны қалпына келтіру мүмкіндігін бағалайды.
Фото © Игорь Шпиленок
"Siberian Wellness "Табиғат және адамдар" қорымен ынтымақтастықты кеңейтіп, еріктілер және сарапшылармен бірге табиғатты қорғау бастамаларының жаңа шектеріне: Беларуссиядағы су тышқаны мен Қазақстандағы ақбас тырна және Баренц теңізіндегі өркеш киттерге дейін барады. Мұндай халықаралық серіктестік сирек кездесетін түрлерді жүйелі қорғауды күшейтуге, ғылыми зерттеулердің ауқымын кеңейтуге және тұрақты дамуға үлес қосуға мүмкіндік береді. Біз бірге планетаның болашағын қалыптастырып жатырмыз", — деп бөлісті Siberian Wellness компаниясының ESG бағытының жетекшісі Марина Артюх.
Қор әлемдегі ең кішкентай және жалғыз дала тырнасы - ақбас тырнаны сақтау бойынша жұмысты жалғастырады. Ресейдегі жұмыстарға Қазақстан қосылады, оның батыс бөлігінде Еділ-Орал ақбас тырналары популяциясының құстары мекендейді. Қазақстандағы түрдің жай-күйін бағалау ақбастың санының төмендеу ауқымын нақтылауға мүмкіндік береді. Жоба аясында РҒА-ның Экология және эволюция мәселелері институтының (ИПЭЭ РАН) және Қазақстан биоалуантүрлілікті сақтау қауымдастығының сарапшылары еліміздегі тырналардың тіршілік етуіне қолайлы орындарды анықтап, олардың саны мен ұялайтын топтарының жағдайын бағалайды. Сондай-ақ құстарды таңбалап, олардың көші-қон жолдарындағы есебін жүргізеді. Жоба сонымен қатар жергілікті тұрғындарға экологиялық білім беруді және Қазақстанда түрді сақтау жөніндегі ұлттық стратегияға ұсыныстар дайындауды көздейді.
Өркешті кит: Баренц теңізіне экспедиция
2025 жылы Шығыс экономикалық форумында Siberian Wellness және "Табиғат пен адамдар" қоры өркешті және гренландиялық киттерді сақтау туралы қоғамдық келісімге қол қойды. Қол жеткізілген келісімдердің жалғасы ретінде ынтымақтастықтың жаңа бағыты ашылады — Баренц теңізі жағалауындағы Териберка ауылы маңында өркешті киттерді зерттеу және сақтау жобасы іске қосылады. Киттердің санын мониторингілеу және бағалау, жетілдірілген жерсеріктік белгілерді сынау, теңіз сүтқоректілерінің жемшөп базасы туралы өзекті ақпарат алу, сондай-ақ антропогендік әсерді, оның ішінде туристік қызметті талдау үшін ғылыми экспедициялар жүргізу жоспарлануда.
Фото © Игорь Шпиленок
Ителгі: бірегей ұшыру алаңынан алғашқы ұшыру
Siberian Wellness ителгіні сақтау жобасын қолдауды жалғастырады. Негізгі шара — Хакасиядағы жаңа ұшыру алаңынан құстарды табиғатқа жіберу болмақ. Бұл — Ресейдің қорықтар жүйесіндегі осындай алғашқы нысан. Алғашқы ұшыру 2026 жылдың сәуір–мамыр айларына жоспарланған: Мәскеу облысындағы «Витасфера» тәлімбағынан әкелінген құстар ұшыру алаңында аң аулауға бейімделу үшін дайындықтан өтеді. Содан кейін сарапшылар ұшатын жерлердің терезелерін ашады, ал құстар қоршаудан өздігінен ұшып шығады. Мұндай "жайлы" шығару құстардың табиғатта сәтті бейімделу мүмкіндігін арттырады.
Дала өрттерінен құстарды сақтау
2026 жылғы жаңа жобалардың бірі — Астрахан облысындағы «Степной» қорықшасында ақбас тырнаның, дала қыранының және басқа да сирек түрлердің ұяларын дала өрттерінен қорғауға бағытталған бағдарлама болмақ. Өртке қарсы іс-шаралар жүйесін күшейту, техниканы жаңарту және минералданған жолақтарды күтіп ұстау жоспарлануда, бұл 100 мың гектардан астам бірегей дала экожүйесін сақтауға мүмкіндік береді.
«Дүниежүзілік жабайы табиғат күні — сирек түрлерді сақтау тек ұзақ мерзімді әрі жүйелі серіктестік арқылы ғана мүмкін екенін еске салатын маңызды күн.» Біз Siberian Wellness компаниясының «Айналаңдағы әлем» қорымен серіктестігімізді мақтан тұтамыз және бұл ынтымақтастықты жалғастыра отырып, бірлескен жұмысымызды одан әрі кеңейтуге қуаныштымыз. 2026 жылы біз бір жылдан астам уақыт бойы жүзеге асырылып келе жатқан жобаларды дамытып қана қоймай, жаңа бастамаларды іске қосамыз, Ресей аймақтарындағы жұмысты күшейтеміз, халықаралық деңгейге шығамыз. Біздің ынтымақтастығымызды жалғастыру – биоәртүрлілікті сақтауға, ғылыми зерттеулерді дамытуға және халықаралық табиғатты қорғау өзара іс-қимылын нығайтуға қосқан үлесіміз", - деп атап өтті "Табиғат және адамдар" Қорының даму жөніндегі директоры Ирина Воробьева.
Қар барысы, Медный аралының ақ түлкісі, гренланд киті — қорғау жұмысын жалғастырамыз.
Фото © Илья Труханов
Барысты сақтау бойынша бірлескен жұмыс дәстүрлі түрде жалғасады. 2026 жылы негізгі міндеттер — түрді алдағы жылдарға қорғаудың негізін қалау үшін «Ресей Федерациясындағы қар барысын сақтау стратегиясының» жаңа редакциясын әзірлеуге қатысу, сондай-ақ фототұзақтар орнату арқылы Прихубсугулье аймағында мониторинг жүргізу.
Медный аралының ақтүлкісін сақтау жобасы аясында халықтың жағдайын бағалау үшін Ушишир аралдарына экспедиция жоспарланған. Қолайлы жағдай қалыптасып, қажетті рұқсаттар алынған жағдайда, алдағы уақытта Мәскеу хайуанаттар бағының мамандарымен бірлесіп генқорды сақтау бағдарламасын құру үшін бірнеше жануарды аулау жоспарлануда. Алынған деректер негізінде кіші түрдің ауруларға төзімділігін арттыруға бағытталған кешенді шаралар әзірленеді.
Охотск теңізінде гренландия китін сақтау үшін Николай шығанағы мен Ульбан шығанағында (Шантар ауданы) экспедициялар өткізіледі. Негізгі міндеттері: саны туралы мәліметтерді нақтылау үшін фотокаталогты толықтыру; генетика мен рационды талдау үшін биопсиялық сынамаларды алу; киттердің қоректену базасының қалай бөлінетінін түсіну үшін зоопланктон сынамаларын жинау; жетілдірілген жерсеріктік белгілерді сынау.
Дүниежүзілік жабайы табиғат күні бізге бір нәрсені еске салады: планетамыздың сұлулығы мен байлығы — өз қолымызда. Siberian Wellness "Сенің Айналаңдағы Әлем" қоры "Табиғат және адамдар" қорымен ынтымақтастықты қуана жалғастыруда: бізді табиғат игілігі үшін нәтижелі жұмыс күтіп тұрғанына сенімдіміз.